Je kunt kraanwater testen met een thuistest of een monster laten onderzoeken door een laboratorium. Een thuistest is handig voor een snelle indruk van bijvoorbeeld de hardheid. Wil je weten of er lood, bacteriën of andere specifieke stoffen in het water zitten, dan geeft een laboratoriumonderzoek meestal meer duidelijkheid.
Kies de test op basis van wat je wilt weten. Geen enkele eenvoudige thuistest laat zien of kraanwater op alle punten veilig is.
Wanneer is kraanwater testen zinvol?
Drinkwaterbedrijven controleren de kwaliteit van het water dat zij leveren. De leidingen en kranen in huis kunnen daarna nog invloed hebben op het water. Daarom vertelt een algemene meting van het waterbedrijf niet alles over het water dat bij jou uit de kraan komt.
Een test kan zinvol zijn in deze situaties:
- Je vermoedt loden leidingen. Een meting kan laten zien of er lood in een watermonster zit.
- Het water ruikt, smaakt of oogt anders. Het waterbedrijf kan helpen bepalen wat er aan de hand is en of onderzoek nodig is.
- Je wilt de hardheid weten. Dat kan helpen bij het instellen van een vaatwasser of het doseren van wasmiddel.
- Je zoekt informatie over een specifieke stof. Een laboratorium kan gericht onderzoeken of die stof in het monster voorkomt.
Bij een plotselinge verandering in kleur, geur of smaak is contact met je waterbedrijf een goede eerste stap. Het bedrijf kan vertellen of er werkzaamheden of een storing zijn en wat je met het water kunt doen.
Welke test past bij jouw vraag?
Een teststrip verandert van kleur wanneer je hem in water houdt. Je vergelijkt die kleur met een kaart. Dat is eenvoudig, maar het resultaat is vaak een bereik en geen precies getal. Ook kan de kleur lastig af te lezen zijn. Teststrips zijn vooral geschikt als je een globale indruk wilt, bijvoorbeeld van de hardheid.
Een thuistestpakket kan ook een flesje bevatten dat je naar een laboratorium stuurt. Dan neem je het monster zelf, maar wordt het daar onderzocht. Je krijgt meestal een verslag met meetwaarden.
Voor stoffen die in kleine hoeveelheden voorkomen en voor bacteriën is gericht laboratoriumonderzoek geschikter dan een eenvoudige strip. Let bij de keuze op de stof die het laboratorium daadwerkelijk meet. Een pakket met de naam ‘watertest’ onderzoekt niet automatisch alle mogelijke stoffen of bacteriën.
Kraanwater testen op lood
Bij een vermoeden van loden leidingen kun je een watermonster op lood laten onderzoeken. Kijk ook naar zichtbare leidingen bij de watermeter, onder het aanrecht en waar mogelijk in de kruipruimte. Niet elke leiding is zichtbaar, dus de aanwezigheid van lood is niet altijd met het oog uit te sluiten.
Vraag het laboratorium om een loodmeting die past bij jouw situatie. Water dat een tijd in de leiding heeft stilgestaan, kan een andere uitslag geven dan water dat enige tijd heeft doorgelopen. De manier van bemonsteren bepaalt dus mede wat de uitslag zegt.
Een lage uitslag in één monster bewijst niet dat er nergens een loden leiding zit. Heb je een loden leiding gevonden, bespreek dan vervanging met de eigenaar of verhuurder. Voor jonge kinderen en zwangere vrouwen is het verstandig om bij een vermoeden van lood direct advies te vragen aan de GGD of het waterbedrijf over veilig drinkwater. Koken verwijdert lood niet.
Zo neem je een bruikbaar watermonster
Een goede analyse begint met een monster dat past bij de vraag. Gebruik daarom het flesje en de instructies van het laboratorium. Vooral bij bacteriën en stoffen die in kleine hoeveelheden worden gemeten, kan verkeerd verzamelen de uitslag beïnvloeden.
- Spreek af wat je wilt laten meten. Vertel of je bijvoorbeeld lood, bacteriën of een andere stof wilt onderzoeken.
- Kies de juiste kraan. Neem het monster op de plek waar je het water gebruikt, tenzij het laboratorium iets anders aangeeft.
- Volg de aanwijzingen voor de kraan. Soms moet het water eerst stilstaan, soms moet je het juist laten doorlopen. Dat hangt af van het doel van de meting.
- Vul het meegeleverde flesje. Raak de binnenkant van het flesje en de dop niet aan. Spoel het flesje niet om als dat niet in de instructies staat.
- Noteer de omstandigheden. Schrijf op uit welke kraan het monster komt en hoe je het hebt genomen. Bewaar en verstuur het zoals het laboratorium aangeeft.
Voor bacterieonderzoek kan een schoon, speciaal flesje nodig zijn. Een willekeurige drinkfles gebruiken maakt de uitslag minder betrouwbaar.
Wat kost een wateranalyse?
De kosten hangen af van wat je laat onderzoeken. Een eenvoudige teststrip is doorgaans goedkoper dan een laboratoriumanalyse. Een onderzoek naar meerdere stoffen kost meestal meer dan een meting van één stof. Ook monstername door een medewerker kan extra kosten meebrengen.
Vergelijk niet alleen de prijs, maar ook wat daarvoor wordt gemeten. Een goedkoop pakket dat de stof waarover je je zorgen maakt niet onderzoekt, geeft geen antwoord op je vraag. Kijk ook of verzending en een uitleg van de uitslag bij de prijs zijn inbegrepen.
Wil je een uitslag met extra zekerheid, zoek dan een laboratorium met een accreditatie voor de betreffende meting. Accreditatie betekent dat een onafhankelijke organisatie beoordeelt of het laboratorium die analyse volgens vastgestelde kwaliteitseisen uitvoert.
Wat betekent de uitslag?
Een laboratoriumverslag noemt meestal de gemeten waarde en de eenheid. Soms staat er ook een grenswaarde bij. Zo kun je zien hoe de uitslag zich verhoudt tot de eisen voor drinkwater. Een waarde onder de meetgrens betekent dat de stof met die methode niet boven die grens is aangetoond. Het bewijst niet dat er helemaal niets van aanwezig is.
Het resultaat geldt voor het onderzochte monster en het moment waarop je het nam. Een meting uit de keuken zegt bijvoorbeeld niet vanzelf iets over water uit een andere kraan. Is de uitslag afwijkend, vraag het laboratorium, je waterbedrijf of de GGD om uitleg over de volgende stap.
Veelgestelde vragen over kraanwater testen
Hoe weet ik de hardheid van mijn water?
Je waterbedrijf geeft meestal de hardheid voor jouw woongebied. Je kunt ook een teststrip gebruiken voor een globale meting aan de kraan. Een laboratorium kan de hardheid nauwkeuriger bepalen.
Kun je kraanwater thuis op bacteriën testen?
Er bestaan thuistests, maar een uitslag kan worden beïnvloed door de manier waarop je het monster neemt. Bij zorgen over bacteriën geeft een gericht laboratoriumonderzoek meer informatie. Neem bij een acute verdenking contact op met je waterbedrijf of de GGD.
Kun je zien of kraanwater veilig is?
Nee. Helder water kan stoffen of bacteriën bevatten die je niet ziet, ruikt of proeft. Een test geeft alleen informatie over de stoffen of eigenschappen die zijn onderzocht.
Kun je met één test op alle stoffen meten?
Nee. Voor verschillende stoffen zijn verschillende meetmethoden nodig. Ook een uitgebreid laboratoriumpakket heeft een afgebakende lijst van stoffen die worden onderzocht.
Begin met de vraag waarop je antwoord wilt: een globale hardheid, een mogelijke loden leiding of een bepaalde stof. Daarmee voorkom je dat je betaalt voor een kraanwatertest die niet meet wat je wilt weten.




