co2 uitstoot productie zonnepanelen

CO2-uitstoot bij de productie van zonnepanelen

Bij de productie van zonnepanelen komt CO2 vrij, vooral doordat het maken van silicium, glas en aluminium veel energie kost. Hoe groot die uitstoot is, verschilt per paneel en hangt onder meer af van de gebruikte materialen en de stroom waarmee de fabriek werkt. Tijdens het opwekken van zonnestroom stoot een paneel zelf geen CO2 uit.

De uitstoot ontstaat dus vooral voordat het paneel op je dak ligt. Die wordt later vergeleken met de uitstoot die de opgewekte zonnestroom helpt te vermijden.

Waar ontstaat CO2-uitstoot bij de productie van zonnepanelen?

De meeste zonnepanelen bevatten zonnecellen van silicium. Om die te maken, wordt silicium uit grondstoffen gewonnen, gezuiverd en verwerkt tot dunne plaatjes. Vooral het zuiveren en verhitten vraagt veel energie. Als een fabriek daarvoor elektriciteit uit kolen of gas gebruikt, is de uitstoot hoger dan bij elektriciteit uit hernieuwbare bronnen.

Ook de andere onderdelen tellen mee. Het glas beschermt de zonnecellen en wordt bij hoge temperaturen gemaakt. Voor de productie van het aluminium frame is eveneens veel energie nodig. Daarnaast zijn er grondstoffen en energie nodig voor de folie, kabels en elektrische aansluitingen.

Bij sommige productiestappen komen ook andere broeikasgassen vrij. Daarom wordt de klimaatimpact vaak uitgedrukt in CO2-equivalenten: een maat die verschillende broeikasgassen samenneemt.

Waarom verschilt de uitstoot per zonnepaneel?

Twee panelen die evenveel stroom kunnen opwekken, hebben niet automatisch dezelfde uitstoot bij productie. Dat komt onder meer door deze verschillen:

  • De stroom in de fabriek: productie met veel fossiele stroom veroorzaakt meer uitstoot dan productie met hernieuwbare stroom.
  • De materialen: de hoeveelheid en herkomst van glas, aluminium en silicium beïnvloeden de uitkomst. Gerecycled aluminium kan de uitstoot van het frame verlagen.
  • Het productieproces: een fabriek die minder energie en materiaal gebruikt, kan per paneel minder uitstoten.
  • Het vermogen: een paneel met meer vermogen kan meer stroom leveren. Daardoor kan de productie-uitstoot per hoeveelheid opgewekte stroom lager uitvallen.

Transport draagt ook bij aan de uitstoot, al hoort dat niet bij de productie zelf. Een vergelijking die transport meeneemt, geeft dus een ander cijfer dan een vergelijking die stopt bij de fabriekspoort.

Wanneer is de productie-uitstoot terugverdiend?

Een zonnepaneel voorkomt uitstoot wanneer de opgewekte stroom elektriciteit vervangt die anders met meer uitstoot zou zijn gemaakt. De CO2-terugverdientijd is de periode die nodig is om evenveel uitstoot te vermijden als bij de productie is vrijgekomen.

Die periode is niet voor ieder dak gelijk. Ze hangt af van de productie-uitstoot, de hoeveelheid zonlicht, schaduw op het paneel en de uitstoot van de stroom die zonnestroom vervangt. Veel zonnestroom opwekken verkort de terugverdientijd, maar als de vervangen stroom al weinig uitstoot veroorzaakt, duurt het langer.

De CO2-terugverdientijd is iets anders dan de energieterugverdientijd. Die laatste vergelijkt de opgewekte energie met de energie die nodig was om het paneel te maken, niet rechtstreeks de uitstoot.

Productie-uitstoot vergelijken met de hele levensduur

Een cijfer voor alleen de productie kun je niet zomaar vergelijken met een cijfer voor de hele levensduur. Bij zo’n levensduurberekening kunnen ook transport, installatie, een omvormer en verwerking na gebruik meetellen. De uitkomst wordt vaak verdeeld over de totale hoeveelheid stroom die het systeem naar verwachting opwekt.

Voor een eerlijke vergelijking zijn dus dezelfde grenzen nodig: vergelijk paneel met paneel en let erop welke onderdelen zijn meegerekend. Een bestaand paneel vroeg vervangen heeft ook een nadeel: voor het nieuwe paneel ontstaat opnieuw productie-uitstoot, terwijl het oude mogelijk nog jaren stroom had kunnen leveren.

Scroll naar boven