De CO2-uitstoot van vlees verschilt sterk per soort. Rundvlees en lamsvlees veroorzaken meestal meer uitstoot dan varkensvlees en kip. Dat komt vooral doordat runderen en schapen methaan uitstoten bij hun vertering. Ook de productie van veevoer, mest en veranderingen in landgebruik tellen mee.
Strikt genomen gaat het niet alleen om CO2. Bij de vergelijking van vlees worden verschillende broeikasgassen omgerekend naar CO2-equivalenten. Zo kun je de totale klimaatbelasting beter vergelijken.
CO2-uitstoot van vlees per soort
Niet elk dier verteert zijn voer op dezelfde manier. Ook groeit het ene dier sneller of heeft het minder voer nodig dan het andere. Daardoor verschillen de broeikasgasemissies per kilo vlees.
| Vleessoort | Uitstoot vergeleken met andere soorten | Belangrijke oorzaak |
|---|---|---|
| Rundvlees | Meestal hoog | Methaan uit de vertering, voerproductie en landgebruik |
| Lamsvlees | Meestal hoog | Methaan uit de vertering en voerproductie |
| Varkensvlees | Meestal lager dan rund en lam | Vooral voerproductie en mest |
| Kip | Meestal lager dan rund, lam en varken | Vooral voerproductie en energiegebruik |
Dit zijn algemene verschillen. De uitstoot van een specifiek stuk vlees hangt ook af van de boerderij, het voer en de manier waarop mest wordt verwerkt. Daardoor kunnen producten binnen dezelfde vleessoort behoorlijk van elkaar verschillen.
Waar ontstaat de uitstoot bij vleesproductie?
De uitstoot begint niet pas wanneer vlees in de winkel ligt. Bij een vergelijking van vlees telt meestal de hele productieketen mee, van het verbouwen van voer tot de verwerking en het vervoer van het vlees.
- Vertering: runderen en schapen zijn herkauwers. Bij het verteren van hun voedsel ontstaat methaan, dat ze vooral via boeren uitstoten.
- Mest: bij de opslag en verwerking van mest kunnen methaan en lachgas vrijkomen. Hoeveel dat is, hangt onder meer af van de opslagmethode.
- Veevoer: voor de teelt van voer zijn land, machines en soms kunstmest nodig. Bij het gebruik van mest en kunstmest op akkers kan lachgas vrijkomen.
- Landgebruik: als bos wordt gekapt voor veevoer of weiland, komt opgeslagen koolstof vrij. Ook verdwijnt een deel van de opslag in bomen en bodem.
- Verwerking en vervoer: slachten, koelen, verpakken en vervoeren kosten energie en veroorzaken daardoor ook uitstoot.
Vooral bij rundvlees en lamsvlees weegt de uitstoot op de boerderij vaak zwaar. Alleen naar de verpakking of de afstand tot de winkel kijken geeft daarom geen volledig beeld.
Waarom heeft rundvlees vaak een hoge uitstoot?
Runderen stoten methaan uit tijdens hun vertering en hebben voer en ruimte nodig. Ze groeien ook relatief langzaam. De uitstoot die tijdens hun leven ontstaat, wordt vervolgens toegerekend aan het vlees en eventuele andere producten.
Een koe kan zowel melk als vlees leveren. In een berekening moet de uitstoot dan over die producten worden verdeeld. De gekozen rekenmethode kan invloed hebben op de uitkomst per kilo rundvlees.
Ook de herkomst van het voer maakt verschil. Wordt voor veevoer of weiland bos omgezet in landbouwgrond, dan kan dat de berekende uitstoot sterk verhogen. Dat gebeurt niet bij elk stuk rundvlees, maar het is wel een belangrijke reden waarom uitkomsten uiteenlopen.
Hoe vergelijk je de uitstoot van vlees eerlijk?
Een vergelijking per kilo laat zien wat de productie van dezelfde hoeveelheid vlees veroorzaakt. Voor je eigen maaltijd is ook de portiegrootte van belang. Een portie van 200 gram veroorzaakt bij hetzelfde product ongeveer twee keer zoveel uitstoot als een portie van 100 gram.
Let bij cijfers op wat precies wordt vergeleken. Een getal per kilo product is iets anders dan een getal per portie of per hoeveelheid eiwit. Ook kunnen berekeningen verschillen in welke stappen ze meetellen. Soms loopt een berekening tot aan de boerderij, soms tot aan de winkel of inclusief bereiding en verspilling.
Vlees met bot vergelijken met vlees zonder bot kan ook een vertekend beeld geven als de cijfers per kilo gekocht product zijn berekend. Niet alles van dat gewicht is namelijk eetbaar. Voor een eerlijke vergelijking kies je dezelfde eenheid en dezelfde stappen in de keten.
Maakt lokaal vlees minder uitstoot?
Lokaal vlees heeft vaak minder afstand afgelegd, maar dat betekent niet automatisch dat de totale uitstoot lager is. De uitstoot door het dier, het voer en mest kan zwaarder wegen dan het vervoer. Een lokaal stuk rundvlees kan daardoor meer uitstoot veroorzaken dan kip die verder weg is geproduceerd.
Een korte afstand kan wel vervoer besparen. Hoe groot dat verschil is, hangt af van het vervoermiddel en de rest van de productieketen. Herkomst alleen vertelt dus niet hoeveel broeikasgas bij een stuk vlees is vrijgekomen.
Minder uitstoot door je vleeskeuze
Als je de uitstoot van je maaltijd wilt beperken, maakt vooral de keuze tussen vleessoorten en de hoeveelheid verschil. Je kunt bijvoorbeeld een kleinere hoeveelheid rundvlees gebruiken in een pastasaus, of rundvlees vervangen door kip. Laat je het vlees weg, dan kun je de maaltijd vullen met bijvoorbeeld bonen of linzen. Die hebben meestal een lagere klimaatbelasting dan vlees.
Ook vlees niet weggooien helpt. Voor vlees dat in de afvalbak belandt, is de uitstoot tijdens de productie al ontstaan. Koop daarom een hoeveelheid die je op tijd kunt eten of vries een deel in.
Veelgestelde vragen over de uitstoot van vlees
Is kip altijd beter voor het klimaat dan rundvlees?
Kip veroorzaakt per kilo meestal minder uitstoot dan rundvlees. Het precieze verschil hangt af van de productie en de berekening. Zonder gegevens over beide producten kun je niet vaststellen hoeveel een bepaalde kip uitstoot ten opzichte van een specifiek stuk rundvlees.
Is vlees van dieren die buiten grazen altijd beter voor het klimaat?
Nee. Grazende runderen en schapen stoten nog steeds methaan uit. De totale uitstoot hangt onder meer af van hun voer, de duur van hun leven en het landgebruik. Alleen de informatie dat een dier buiten liep, is niet genoeg om de klimaatbelasting te bepalen.
Waarom staat er CO2-uitstoot als het ook om methaan gaat?
CO2-uitstoot wordt vaak gebruikt als korte naam voor de totale uitstoot van broeikasgassen. In een vergelijking in CO2-equivalenten worden ook methaan en lachgas meegerekend. Kijk daarom of een cijfer alleen over CO2 gaat of over alle broeikasgassen samen.
Wil je bij je volgende maaltijd minder uitstoot veroorzaken, kijk dan eerst naar de vleessoort en de portie. Juist bij rundvlees en lamsvlees kan een kleinere portie of een vervanging een merkbaar verschil maken.




