PFAS zit ook in Nederlands kraanwater. Hoeveel erin zit, verschilt per drinkwaterbron en regio. Volgens het RIVM krijgen mensen in Nederland via drinkwater en voedsel samen meer PFAS binnen dan wenselijk is. Je kunt kraanwater wel blijven drinken: de zorg gaat vooral over blootstelling gedurende lange tijd.
Wil je weten hoe het zit op jouw adres? Je drinkwaterbedrijf publiceert gegevens over de kwaliteit van het water in jouw gebied. Daar kun je zien welke PFAS zijn gemeten en hoe de uitkomst wordt beoordeeld.
Hoe komt PFAS in kraanwater terecht?
PFAS is een verzamelnaam voor stoffen die moeilijk afbreken. Ze kunnen via lozingen en vervuilde grond in oppervlaktewater en grondwater terechtkomen. Van dat water maken drinkwaterbedrijven kraanwater.
Drinkwaterbedrijven zuiveren het water voordat het uit de kraan komt. PFAS is alleen niet altijd volledig te verwijderen. De hoeveelheid in het drinkwater hangt onder meer af van de bron en de gebruikte zuivering.
Hoeveel PFAS in kraanwater is te veel?
Het RIVM adviseert voor drinkwater een gezondheidskundige advieswaarde van 4,4 nanogram per liter. Dat is geen simpele optelsom van alle PFAS: de gemeten stoffen worden omgerekend naar hun schadelijkheid ten opzichte van PFOA, een specifieke PFAS-stof.
Een advieswaarde is niet hetzelfde als een wettelijke norm. De advieswaarde geeft aan welke hoeveelheid bij langdurige blootstelling als voldoende veilig wordt gezien. Een overschrijding betekent niet dat je van één glas water direct ziek wordt. Het is wel een reden om de hoeveelheid PFAS in drinkwater te verlagen.
Let bij cijfers over jouw regio daarom op de eenheid en op welke stoffen zijn meegeteld. Een optelsom van verschillende PFAS is niet zonder meer te vergelijken met een waarde die is omgerekend naar PFOA.
Wat betekent PFAS in drinkwater voor je gezondheid?
PFAS kan lang in het lichaam blijven. Als je er gedurende langere tijd te veel van binnenkrijgt, kan dat schadelijk zijn voor je gezondheid. Zo kan de afweer tegen infecties minder goed werken. Dat risico zegt iets over langdurige blootstelling, niet over een direct merkbaar effect na het drinken van kraanwater.
Je krijgt PFAS niet alleen via drinkwater binnen, maar ook via voedsel. De totale hoeveelheid telt mee voor je gezondheid. Het RIVM adviseert daarom om de blootstelling via verschillende bronnen terug te dringen.
Wat kun je zelf doen?
Begin bij je drinkwaterbedrijf als je de PFAS-waarden voor jouw woonplaats wilt weten. Zoek op de website naar de waterkwaliteit en je postcode of leveringsgebied. De vermelding van de meetdatum laat zien op welke periode de uitkomst betrekking heeft.
Een huishoudelijk systeem met actieve kool of omgekeerde osmose kan bepaalde PFAS verminderen. Maar niet ieder systeem verwijdert elke PFAS-stof even goed. Ook onderhoud en tijdige vervanging van onderdelen zijn van belang. Een gewoon waterfilter is dus niet automatisch een oplossing voor PFAS.
Flessenwater is evenmin vanzelf PFAS-vrij. De samenstelling verschilt per bron en merk. Zonder meetgegevens kun je niet zeggen dat een bepaalde fles minder PFAS bevat dan het kraanwater bij jou thuis.
Veelgestelde vragen over PFAS in kraanwater
Kun je PFAS uit water koken?
Nee. Door water te koken verwijder je PFAS niet. Als er water verdampt, kan de concentratie van achterblijvende stoffen juist stijgen.
Kun je PFAS proeven of ruiken?
Nee, je kunt niet aan de smaak of geur vaststellen hoeveel PFAS in kraanwater zit. Daarvoor is een laboratoriummeting nodig.
Zit er overal evenveel PFAS in kraanwater?
Nee. De hoeveelheid verschilt per drinkwaterbron en de manier waarop het water wordt gezuiverd. Ook metingen op verschillende momenten kunnen andere uitkomsten geven.
De meest bruikbare eerste stap is de meetinformatie van je eigen drinkwaterbedrijf bekijken. Zo beoordeel je de PFAS in jouw kraanwater op basis van het water dat daadwerkelijk in jouw gebied wordt geleverd.




