De grootste CO2-uitstoot van één land komt jaarlijks uit China, gevolgd door onder meer de Verenigde Staten en India. Kijk je naar bedrijven of fabrieken, dan kom je vooral uit bij grote kolencentrales, staalfabrieken en olieraffinaderijen. Wie de grootste uitstoter is, hangt dus af van wat je meet: een land, een bedrijf, een fabriek of een persoon.
Ook de manier van tellen maakt verschil. Een fabriek kan veel CO2 uitstoten op haar eigen terrein, terwijl de uitstoot door het gebruik van haar producten ergens anders plaatsvindt.
De grootste CO2-uitstoot: land, bedrijf of installatie?
Grote uitstoters worden vaak in één adem genoemd, maar hun cijfers zijn niet zomaar te vergelijken. Dit zijn de belangrijkste verschillen:
- Een land: meestal gaat het om de uitstoot binnen de landsgrenzen. Een groot land met veel inwoners en industrie kan daardoor hoog eindigen.
- Een bedrijf: dit kan meerdere fabrieken, centrales of andere locaties bezitten. De uitstoot van het hele bedrijf is niet hetzelfde als die van één locatie.
- Een installatie: dit is bijvoorbeeld een afzonderlijke elektriciteitscentrale of fabriek. Grote installaties kunnen opvallend hoog staan op nationale uitstootlijsten.
- Een persoon: hierbij kijk je naar uitstoot die samenhangt met iemands leven en consumptie. Die berekening omvat vaak ook uitstoot buiten het eigen land.
Vergelijk daarom altijd dezelfde soort cijfers met elkaar. De uitstoot van een land vergelijken met die van één fabriek zegt weinig over welke van de twee het meest vervuilt.
Welke activiteiten zorgen voor de grootste uitstoot?
Het verbranden van steenkool, olie en aardgas zorgt voor een groot deel van de CO2-uitstoot. Vooral activiteiten die veel brandstof en warmte nodig hebben, komen daardoor hoog uit.
- Elektriciteitscentrales op kolen of gas: zij stoten CO2 uit bij het opwekken van stroom. Een grote kolencentrale kan meer uitstoten dan veel kleinere fabrieken samen.
- Staalproductie: bij de productie van staal uit ijzererts zijn veel energie en vaak ook steenkool nodig. Dat maakt grote staalfabrieken tot grote uitstoters.
- Cementproductie: cement maken vraagt hoge temperaturen. Ook bij de chemische omzetting van kalksteen komt CO2 vrij.
- Olieraffinage en chemische industrie: raffinaderijen en chemische fabrieken gebruiken veel energie en verwerken fossiele grondstoffen.
Deze activiteiten hebben niet allemaal dezelfde uitstoot per fabriek. De omvang van de productie, de gebruikte brandstof en de techniek bepalen samen hoeveel CO2 een locatie uitstoot.
Grote uitstoters in Nederland
In Nederland horen grote industriële locaties en fossiele elektriciteitscentrales bij de grootste directe uitstoters. Een bekend voorbeeld is Tata Steel in IJmuiden, waar staal wordt gemaakt. Ook grote raffinaderijen, zoals Shell Pernis in het Rotterdamse havengebied, stoten veel CO2 uit op hun eigen terrein.
Een lijst met de grootste Nederlandse uitstoters kan bedrijven en afzonderlijke installaties door elkaar halen. Dat maakt uit: een bedrijf met meerdere locaties kan in totaal veel uitstoten, terwijl één van zijn locaties lager op een lijst staat dan een grote centrale of fabriek.
De uitstoot van afzonderlijke installaties kan per jaar veranderen. Een fabriek die minder produceert of een centrale die minder uren draait, stoot meestal ook minder CO2 uit. Een vaste top tien is daarom geen tijdloos overzicht.
Waarom de grootste uitstoter niet op elke lijst dezelfde is
Een ranglijst vertelt pas iets als je weet wat erin is meegeteld. Vooral deze keuzes kunnen de uitkomst veranderen:
- Directe uitstoot of de hele keten: een raffinaderij stoot zelf CO2 uit. Wanneer de verkochte benzine later in een auto wordt verbrand, ontstaat opnieuw uitstoot. Die staat niet op de schoorsteen van de raffinaderij.
- CO2 of alle broeikasgassen: een lijst met alle broeikasgassen telt ook andere gassen mee, zoals methaan. Dat kan een andere rangorde geven dan een lijst met alleen CO2.
- Totale uitstoot of uitstoot per inwoner: een land kan door zijn grootte hoog staan in de totale uitstoot, maar lager uitkomen als je de uitstoot deelt door het aantal inwoners.
- Uitstoot in één jaar of door de tijd heen: wie nu het meeste uitstoot, hoeft niet degene te zijn die sinds het begin van de industrialisatie het meeste heeft bijgedragen.
Bij olie- en gasbedrijven is het verschil tussen directe uitstoot en uitstoot in de keten extra groot. Tel je alleen de winning en verwerking mee, dan krijg je een ander beeld dan wanneer je ook het verbranden van de verkochte brandstoffen meetelt.
Veelgestelde vragen over de grootste CO2-uitstoot
Wie stoot de meeste CO2 uit in Nederland?
Onder de grootste directe uitstoters bevinden zich grote staalfabrieken, raffinaderijen en elektriciteitscentrales. Tata Steel in IJmuiden is een van de bekendste grote industriële uitstoters. Welke locatie bovenaan staat, hangt af van het jaar en of je bedrijven of afzonderlijke installaties vergelijkt.
Zijn de grootste bedrijven ook de grootste uitstoters?
Niet automatisch. De omvang van een bedrijf zegt niet genoeg over de CO2-uitstoot. Een grote dienstverlener kan minder direct uitstoten dan een kleinere onderneming met een staalfabriek of kolencentrale. Tel je ook de uitstoot van producten en leveranciers mee, dan kan de vergelijking veranderen.
Hebben rijke mensen de grootste persoonlijke uitstoot?
Mensen met een hoog inkomen hebben vaak een grotere uitstoot door hun consumptie, bijvoorbeeld door grote woningen, autoritten en vliegreizen. Ook beleggingen kunnen meetellen, afhankelijk van de berekening. Dat betekent niet dat iedere rijke persoon evenveel uitstoot.
Zie je een lijst met de grootste CO2-uitstoters, kijk dan eerst naar de eenheid en de meetmethode. Vooral het verschil tussen uitstoot op een locatie en uitstoot door het gebruik van producten bepaalt wie bovenaan staat.




